Piotr Wojtasik to jeden z najważniejszych polskich trębaczy jazzowych ostatnich dekad – muzyk, który dwukrotnie zdobył Fryderyka w kategorii Jazzowy Muzyk Roku i wielokrotnie wygrywał plebiscyt Jazz Top prestiżowego magazynu „Jazz Forum”. Jego kariera liczy ponad cztery dekady aktywności scenicznej i studyjnej, a na dyskografii pod własnym nazwiskiem widnieje już 14 autorskich albumów. Wojtasik to jednak nie tylko wykonawca – równie ważna jest jego rola pedagoga akademickiego i kompozytora, który stale poszerza granice swojego muzycznego języka. Dla każdego, kto chce zrozumieć, jak wygląda polska scena jazzowa na najwyższym poziomie, nazwisko Wojtasika jest absolutnie kluczowe.
Wrocław, trąbka i droga na Akademię Muzyczną
Piotr Wojciech Wojtasik urodził się 10 czerwca 1964 roku we Wrocławiu i jest polskim trębaczem jazzowym oraz pedagogiem. Muzyczna przygoda zaczęła się jednak od zupełnie innego instrumentu. W szkole podstawowej uczył się gry na fortepianie i chciał zostać saksofonistą. Gdy dowiedział się, że przed saksofon czekają go dziewięć lat nauki na klarnecie, którego nie cierpiał – wybrał trąbkę. Dziś trudno sobie wyobrazić lepszą decyzję.
Wojtasik ukończył Wydział Jazzu i Muzyki Rozrywkowej Akademii Muzycznej w Katowicach. Już w trakcie studiów grał w Big Bandzie Katowice, Big Bandzie Rotunda, a następnie w zespole After Action Satisfaction. Pierwszym wrocławskim składem, w którym pojawił się jeszcze jako student, był Big Band Aleksandra Mazura – formacja, w której grali też m.in. Piotr Baron, Marek Napiórkowski, Tomasz Grabowy i Zbigniew Lewandowski.
Pierwsze kroki na scenie – Young Power i Jazz Jamboree
Wojtasik grał w Young Power w latach 1986–1990, a następnie w Quintessence w latach 1993–1995. To właśnie Young Power okazało się dla niego prawdziwą szkołą zespołowego grania. Pierwszych nagrań dokonał z zespołem New Presentation, z którym zadebiutował na festiwalu Jazz Jamboree w 1988 roku. Debiut New Presentation na Jazz Jamboree przyjęto entuzjastycznie, a Piotra Wojtasika coraz częściej określano mianem „polskiego Wyntona Marsalisa”.
W 1997 roku reprezentował polski jazz w międzynarodowym big-bandzie EBU (European Broadcasting Union) w Holandii. Jest też członkiem-współzałożycielem zespołu Traveling Birds Quintet. Równolegle rozwijał współpracę z czołówką polskiej sceny jazzowej – na estradzie i w nagraniach współpracował m.in. z Leszkiem Kułakowskim, Henrykiem Miśkiewiczem, Leszkiem Możdżerem, Krzysztofem Popkiem, Maciejem Sikałą, Jarosławem Śmietaną i Janem „Ptaszynem” Wróblewskim.
Dyskografia autorska – od debiutu do dojrzałości
Pierwszą autorską płytę Piotr Wojtasik nagrał w 1990 roku z udziałem czołówki polskiego jazzu: Janem „Ptaszynem” Wróblewskim, Wojciechem Niedzielą, Andrzejem Cudzichem i Erykiem Kulmem. Album ukazał się nakładem Polonii Records w 1993 roku. Kolejne lata przyniosły serię wydawnictw, które ugruntowały jego pozycję lidera.
Lonely Town, Quest i Escape – lata 90.
Album „Lonely Town” z 1995 roku, nagrany z udziałem m.in. Zbigniewa Namysłowskiego, Leszka Możdżera i Jarosława Śmietany, pokazał, że Wojtasik jest urodzonym liderem – muzykiem, który potrafi zapanować nad zespołem złożonym z artystów o wielokrotnie dłuższym doświadczeniu, realizując przy tym własne pomysły.
Album „Quest” z 1996 roku powstał w sensacyjnym międzynarodowym składzie z udziałem saksofonisty Billy’ego Harpera, basistę Bustera Williamsa i perkusistę Bena Rileya. W nagraniu wzięli udział także Leszek Możdżer, a w jednym z utworów – Michał Miśkiewicz, Łukasz Żyta, Adam Pierończyk i Krzysztof Dziedzic.
Trzy lata po „Quest” powstał album „Escape” z udziałem Tomasza Szukalskiego i Macieja Sikały. Współpraca z Szukalskim była dla Wojtasika szczególnym doświadczeniem. Szukalski to była wielka osobowość i genialny muzyk, a obaj muzycy spędzili ze sobą długi, twórczy okres.
Hope, We Want to Give Thanks i Circle – szczytowy okres
Album „Hope” z 2003 roku zdobył nagrodę Fryderyka, podobnie jak „Circle” z 2007 roku. Wśród płyt nagranych z wybitnymi muzykami amerykańskimi znalazł się też „We Want To Give Thanks” – z Garym Bartzem, po raz kolejny Billy Harperem, Georgem Cablesem, Reggiem Workmanem i Billy Hartem.
Album „Circle” zrealizowano przy udziale poszerzonego składu instrumentów dętych i w towarzystwie legendarnej sekcji Steve’a Lacy’ego: Jean-Jacquesa Avenela (kontrabas) i Johna Betscha (perkusja). W 2008 roku za ten album Wojtasik zdobył dwa Fryderyki: Najlepszy Jazzowy Artysta Roku i Najlepszy Jazzowy Album Roku.
14 autorskich albumów, 2 Fryderyki w kategorii Jazzowy Muzyk Roku (2003 i 2008), wielokrotne zwycięstwo w rankingu Jazz Top magazynu „Jazz Forum”, udział gościnny w ponad kilkudziesięciu nagraniach innych artystów.
VOICES – projekt łączący jazz z chórem synagogalnym
Piotr Wojtasik przygotował „Voices” jako specyficznie skonstruowaną suitę, w której jazz miesza się z ortodoksją sakralnego śpiewu chóralnego oraz klasyką etnicznego śpiewu. Sześć utworów zawartych na płycie wykonał Chór Synagogi pod Białym Bocianem pod dyrekcją Stanisława Rybarczyka, kwintet Piotra Wojtasika z udziałem Marcina Kaletki (saksofony), Michała Tokaja (fortepian), Michała Barańskiego (kontrabas) oraz Kazimierza Jonkisza (perkusja), a także Magdaleny Zawartko (wokal) i Julii Ziembińskiej (harfa).
Album jest wyjątkowy również z powodów osobistych – nosi dedykację „In Memory of my Wife Oleńka”, a kompozycje powstały w szczególnym okresie życia i twórczości trębacza, co znalazło wyraźne odzwierciedlenie w ich barwie i brzmieniu. Album „VOICES” był nominowany do nagrody Fryderyka. To jedno z najbardziej osobistych i formalnie odważnych przedsięwzięć w całej jego karierze.
To Whom It May Concern – podsumowanie trzech dekad
Wydany w 2018 roku album „To Whom It May Concern” stanowi swego rodzaju ukoronowanie 30-letniej kariery Piotra Wojtasika. To dwunasta płyta nagrana pod jego kierownictwem, a materiał zrealizowano w 2016 roku w Les Studios de Meudon we Francji. Złożyło się na niego osiem autorskich kompozycji Wojtasika, wykonanych przez międzynarodowy skład: Viktora Tótha (Węgry), Sylwestra Ostrowskiego, Bobby’ego Few (USA, Francja), Jorisa Teepe (Holandia) i Johna Betscha (USA, Francja).
Styl muzyczny i inspiracje
Styl Wojtasika ukształtowały dokonania amerykańskich trębaczy z lat 60. (m.in. Booker Little), 70. (Woody Shaw, Freddie Hubbard) i 80. (Wynton Marsalis). Muzyka Wojtasika to synteza nowoczesnego post-bopu z elementami free oraz dziedzictwem Coltrane’a i Mingusa.
Ceniony jest za wyjątkowo ciepły, głęboki ton trąbki oraz umiejętność łączenia tradycji hard bopu z nowoczesnym, nasyconym emocjami brzmieniem – co sprawia, że docierają do niego zarówno wymagający słuchacze, jak i osoby dopiero odkrywające jazz. Krytycy podkreślają u niego przede wszystkim umiejętność budowania długich fraz niosących napięcie bez utraty melodyjności oraz wrażliwość na dialog zespołowy – uważność wobec pianistów, saksofonistów, kontrabasistów i perkusistów.
Współpraca z jazzowymi gigantami
Od lat Wojtasik jest zapraszany do współpracy przez legendarnego saksofonistę Billy’ego Harpera. Z Harperem łączy go wieloletnia przyjaźń, która nie ogranicza się tylko do okazyjnych nagrań, ale obejmuje też wspólne trasy koncertowe.
Brał udział w licznych projektach specjalnych z udziałem muzyków takich jak Kenny Garrett, Joe Lovano czy Archie Shepp. Równocześnie występował jako sideman w innych zespołach, w skład których wchodzili muzycy takiej rangi jak Victor Lewis, George Cables, Kirk Lightsey czy Joe LaBarbera. Jest cyklicznie zapraszany do międzynarodowych projektów, takich jak Michel Donato Quintet czy European Jazz Ensemble.
Wcześniej grał również z G. Bartzem, V. Herringiem, D. Liebmanem, R. Burrage’em i W. Marsalisem. Zwiedził sceny największych jazzowych festiwali – z Montreal Jazz Festival na czele – i grywał w słynnych klubach, takich jak wiedeński Porgy & Bess czy paryski Sun Set.
Nagrody i wyróżnienia
Piotr Wojtasik zdobył wszystkie możliwe polskie jazzowe nagrody i wyróżnienia. Sam Wojtasik otrzymał dwa Fryderyki: w 2003 oraz w 2008 roku, w kategorii Jazzowy Muzyk Roku. W ankiecie Jazz Top magazynu „Jazz Forum” w kategorii trąbka zwyciężał w 1990, 1992 oraz w latach 1994–1996, a album „Lonely Town” zdobył tytuł albumu roku w 1995 roku.
- Fryderyk za albumy „Circle” i „Hope”
- Dwa Fryderyki w kategorii Jazzowy Muzyk Roku (2003 i 2008)
- Brązowy Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”
- Srebrny Krzyż Zasługi
- Wielokrotne zwycięstwo w rankingu Jazz Top magazynu „Jazz Forum”
Już w latach dziewięćdziesiątych Wojtasik skutecznie konkurował – a czasem nawet wygrywał – jazzowe plebiscyty z Tomaszem Stańko. Obok Stańki jest uznawany za najbardziej cenionego polskiego trębacza.
Praca pedagogiczna i rola mentora
Nie mniej ważnym rozdziałem aktywności muzycznej Piotra Wojtasika jest edukacja. Uzyskał tytuł naukowy profesora i wykłada w Instytucie Jazzu i Muzyki Rozrywkowej Akademii Muzycznej w Katowicach. Jest też wykładowcą Akademii Muzycznej im. Karola Lipińskiego we Wrocławiu.
Od lat związany jest z katowicką Akademią Muzyczną – najpierw jako student, teraz jako uznany profesor, do którego uczniów należy m.in. Jerzy Małek. Podejście do nauczania ma wyraźnie niehierarchiczne. Nie traktuje studentów jak uczniów – mówią do siebie po imieniu, a jedyne różnice, jakie między nimi istnieją, to wiek i doświadczenie.
Jako pedagog i mentor wpływa na kolejne pokolenia muzyków. Znany jest z tego, że wymaga od studentów brzmieniowej świadomości, pracy nad dźwiękiem i rytmem oraz uczciwego podejścia do materiału.
Wrocław jako muzyczny punkt odniesienia
O swoich wrocławskich korzeniach Piotr Wojtasik pamięta, powracając na lokalne estrady w składach złożonych z muzyków z tamtych rejonów. Kolejną taką dużą grupą był działający już w XXI wieku Zbigniew Czwojda All Stars Big Band i jedna z mutacji orkiestry Sami Swoi. Projekt VOICES – nagrany z Chórem Synagogi pod Białym Bocianem – to kolejny dowód na to, że Wrocław pozostaje dla niego miastem szczególnym, nie tylko sentymentalnie, ale i artystycznie.
Współczesny jazz żyje ponad granicami – i tak samo funkcjonuje kariera Piotra Wojtasika. Zespoły z jego udziałem koncertowały w Europie i poza nią, a jego nazwisko pojawia się w kontekście projektów łączących muzyków z różnych krajów i tradycji. Mimo tak rozległej międzynarodowej aktywności Wrocław wciąż pojawia się w jego projektach jako naturalny punkt zakotwiczenia.
Po ponad 30 latach kariery Piotr Wojtasik stał się jednym z najbardziej cenionych trębaczy i liderów swojego pokolenia – artystą, którego każda nowa płyta jest wydarzeniem, a każdy koncert – spotkaniem z muzykiem, który doskonale wie, co chce powiedzieć swoją trąbką.